Er worden wereldwijd meer dan 115 miljoen dieren per jaar gebruikt in laboratoria [1]. Alleen al in de Europese Unie worden ongeveer 12 miljoen dieren gebruikt [2].
Richtlijn 86/609/EEG van de Raad over de bescherming van dieren die worden gebruikt voor experimenten en andere wetenschappelijke doeleinden, is de Europese wetgeving over dierproeven. De richtlijn is al meer dan 20 jaar oud en moet hoognodig worden bijgewerkt om dieren in laboratoria beter te beschermen en proefdieren te vervangen door meer geavanceerde, menselijke alternatieven. Er is nu een gereviseerde wet voorgesteld.
Uit enquêtes en opiniepeilingen blijkt duidelijk dat het publiek een betere bescherming van dieren eist. 79% van de EU-burgers is van mening dat er onvoldoende financiering op Europees niveau is voor de ontwikkeling en validatie van alternatieve methoden ter vervanging van dierproeven [3]. De nieuwe EU-wet moet aansluiten op deze publieke mening en het protocol van Amsterdam toepassen, dat de EU verplicht in zijn onderzoeksbeleid volledig rekening te houden met het welzijn van dieren.
Het vervangen van dierproeven die niets opleveren door meer relevante en betrouwbare dierproefvrije methoden moet het ultieme doel zijn om voordelen voor zowel mensen als dieren op te leveren. De revisie van Richtlijn 86/609 biedt Europa een mogelijkheid om de wereld te leiden in de ontwikkeling van dierproefvrije methoden en te bereiken dat de EU een doelgerichte en goed gefinancieerde strategie nodig heeft waarbij vervanging van dierproeven centraal staat in de nieuwe wetgeving.
Klik hier om ons antwoord op de voorstellen te lezen.
1. Taylor K., Gordon N., Langley G., Higgins W. (2008) Estimates for Worldwide Laboratory Animal Use in 2005. Alternatives to Laboratory Animals (ATLA), 36(3):327-342 – Een PDF-bestand is beschikbaar op aanvraag.
2. Vijfde rapport van de Commissie aan de Raad en het Europese Parlement over de statistieken over het aantal dieren dat wordt gebruikt voor experimenten en andere wetenschappelijke doeleinden in de lidstaten van de Europese Unie COM/2007/675 final
3. Europese Commissie 2006 enquête

In 2008 publiceerde de Europese Commissie een voorstel om Richtlijn 86/609/EEG aan te passen. Het voorstel beschrijft positieve maatregelen die zullen leiden tot ingrijpende verbeteringen. Op andere gebieden ontbreekt het in het huidige voorstel aan voldoende ambitie.
Onze organisaties – Vier Voeters en Humane Society International – strijden voor een einde aan alle dierproeven. Zolang deze proeven blijven doorgaan, is het van essentieel belang dat ze moeten voldoen aan de strengste normen en dat er een proactieve strategie bestaat voor vervangende proeven.
Door middel van een doelgericht, opbouwend en gedetailleerd beleid streven we naar verbetering van drie hoofdgebieden in het voorstel:
- verbeterde bescherming van dieren in laboratoria
- transparantie, aansprakelijkheid en handhaving
- de vervanging van dierproeven door proeven zonder dieren
Klik hier om ons gedetailleerde antwoord op het voorstel te lezen.

Geavanceerde dierproefvrije technieken vormen nu de absolute voorhoede van medisch onderzoek. Dierproeven worden vervangen door een reeks alternatieve methoden die vaak goedkoper, sneller, gevoeliger en beter aan te passen en effectiever blijken te zijn. Er worden al levens mee gered.
Onafhankelijke wetenschappelijke rapporten tonen steeds meer aan dat veel diermodellen die worden gebruikt om ziekten bij mensen te onderzoeken onbetrouwbaar zijn. Voorbeelden hiervan zijn: multiple sclerosis, beroertes, rheumatoïde artritis, Parkinson, Alzheimer en long-, hersen- en darmkanker.
Hetzelfde geldt voor veiligheidstesten: de meeste dierproeven zijn niet formeel gevalideerd, maar worden nog steeds gebruikt als wetenschappelijke conventie, ondanks vastgestelde en ernstige tekortkomingen.
De kwaliteit van onderzoek en testen moet worden verbeterd om de gezondheid van EU-burgers beter te beschermen. Geavanceerde dierproefvrije technieken nemen veel van de beperkingen van gedateerde dierproeven weg. Een indrukwekkende reeks methoden kan worden gebruikt ter vervanging van dierproeven, zals cel- en weefselkweekjes, 3-D-modellen van ziekten bij mensen, moleculaire onderzoeken, gen-identificerende hulpmiddelen, computermodellering, geavanceerde beeldtechnologieën, postmortemonderzoeken, epidemiologie (populatieonderzoeken) en ethisch klinisch onderzoek met vrijwillige patiënten en gezonde proefpersonen.
Veel technieken zijn nu beschikbaar, maar er zijn nog veel meer met spoed nodig. Een doelgerichte EU-omvattende strategie met aanzienlijke investering in de ontwikkeling van vervangende technologie op alle huidige gebieden van experimenten met dieren, moet een belangrijk onderdeel zijn van de gereviseerde Richtlijn 86/609.
Klik hier voor onze gedetailleerde verslag over vervangende dierproefvrije methoden.